An Chéad Lch. Lch. Roimhe Seo (AN CEATHRU SCEIDEAL Prótacal) Ar Aghaidh (AN SEU SCEIDEAL Biotáille (Rátaí Gnáth-Dhleachta Custam))

19 1973

An tACHT AIRGEADAIS, 1973

AN CUIGIU SCEIDEAL

Alt. 39.

CUID I

Caillteanais Trádála a Dhícheadú agus Liúntais Chaipitiúla a Shrianadh

Athrú ar úinéireacht cuideachta

1. Chun críocha alt 39 bíonn athrú ar úinéireacht cuideachta—

(a) má fhaigheann duine aonair úinéireacht ar níos mó ná leath gnáth-scairchaipiteal cuideachta, nó

(b) má fhaigheann gach duine de dhá dhuine nó níos mó úinéireacht ar shealbhán 5 faoin gcéad nó níos mó de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta agus gur mó méid na sealbhán sin le chéile ná leath gnáth-scairchaipiteal na cuideachta, nó

(c) má fhaigheann gach duine de dhá dhuine nó níos mó úinéireacht ar shealbhán de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta, agus gur mó méid na sealbhán sin le chéile ná leath gnáth-scairchaipiteal na cuideachta, ach neamhshuim a dhéanamh de shealbhán is lú ná 5 faoin gcéad mura breis é ar shealbhán atá ann cheana féin agus go bhfuil 5 faoin gcéad nó níos mó de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta sa dá shealbhán sin le chéile.

2. Nuair a bheidh mír 1 á feidhmiú—

(a) féadfar na himthosca ag aon dá thráth ama nach faide ná trí bliana ó chéile a chur i gcomparáid, agus áireofar an sealbhóir a bheith, an tráth is déanaí, tar éis úinéireacht a fháil ar cibé méid den sealbhán nach raibh aige an tráth is luaithe, gan aird a thabhairt ar a bhfuair sé ná ar ar dhiúscair sé idir an dá linn,

(b) ionas go ndéanfar lamháltas maidir le haon eisiúint scaireanna nó aon atheagrú eile caipitil, féadfar an chomparáid dá dtagraítear i bhfomhír (a) a dhéanamh ina sealbháin chéatadánacha den ghnáth-scairchaipiteal go léir na tráthanna faoi seach, i gcaoi go bhéadfar a mheas faoi dhuine ar mó a shealbhán céatadánach an tráth is déanaí go bhfuair sé sealbhán céatadánach ar cóimhéid leis an méadú,

(c) le linn a bheith á chinneadh, chun críocha fhomhíreanna (b) agus (c) de mhír 1, an bhfuil sealbhán 5 faoin gcéad ar a laghad faighte ag duine nó an bhfuil sealbhán faighte aige ar shealbhán 5 faoin gcéad ar a laghad é ar é a chur le sealbhán atá ann cheana féin, déanfar fáltais a fuair daoine a bhfuil baint acu lena chéile agus sealbháin dá gcuid a chomhshuimiú amhail is dá mb'fháltais iad a fuair an t-aon duine amháin agus gur shealbháin iad dá chuid, agus chun críocha na fomhíre seo measfar baint a bheith ag daoine lena chéile más rud é go measfaí baint a bheith acu lena chéile chun críocha alt 16 den Acht Airgeadais (Forálacha Ilghnéitheacha), 1968 ,

(d) fágfar as an áireamh aon fháltas scaireanna faoi uacht nó díthiomnacht éagaigh agus aon bhronntanas scaireanna má shuitear gur bronntanas gan iarraidh é a tugadh ar neamhspleidh le forálacha alt 39.

3. Má shealbhaíonn daoine, cibé acu is comhaltaí den chuideachta iad nó nach ea, cearta nó cumhachtaí urghnácha faoi na hairteagail chomhlachais nó faoi aon doiciméad eile a rialaíonn an chuideachta agus go dtarlódh dá dhroim sin nach foras iomchuí úinéireacht ar ghnáth-scairchaipiteal lena léiriú cé acu ar tharla nó nár tharla mórathrú i measc na ndaoine ar chun sochair dóibh a rachaidh na caillteanais nó na liúntais chaipitiúla sa deireadh, ansin, nuair a bheifear á bhreithniú ar tharla athrú ar úinéireacht na cuideachta chun críocha alt 39, féadfar sealbháin de gach cineál scairchaipitil, lena n-áirítear scaireanna tosaíochta, nó aon aicme áirithe scairchaipitil, nó cumhacht vótála nó aon chineál áirithe cumhachta a chur san áireamh in ionad gnáth-scairchaipitil.

4. Má d'oibrigh alt 39 chun srian a chur le faoiseamh faoi threoir athrú a theacht ar úinéireacht aon tráth áirithe, ní chuirfear aon idirbheart ná aon imthoisc a bhí ann roimh an am sin san áireamh chun a chinneadh ar tharla aon athrú úinéireachta dá éis sin.

Grúpaí cuideachtaí

5. (1) Déanfar neamhshuim chun críocha alt 39 d'athrú ar úinéireacht cuideachta más rud é—

(a) díreach roimh an athrú, gur cuideachta í is fochuideachta 75 faoin gcéad de chuid cuideachta eile, agus

(b) go leanfaidh an chuideachta eile sin d'éis an athraithe, d'ainneoin athrú a theacht ar úinéireacht dhíreach na cuideachta chéadluaite, den chuideachta chéadluaite a bheith ar úinéireacht aici mar fhochuideachta 75 faoin gcéad.

(2) Má tharlaíonn athrú ar úinéireacht aon chuideachta ag a bhfuil fochuideachta 75 faoin gcéad, cibé acu atá sí ar úinéireacht go díreach nó go hindíreach, ansin beidh feidhm ag alt 39 amhail is dá mba gur tháinig athrú freisin ar úinéireacht na fochuideachta sin, mura rud é go bhfuiltear chun neamhshuim a dhéanamh, faoi fhomhír (1), den athrú ar úinéireacht na cuideachta chéadluaite.

Forálacha i dtaobh úinéireachta

6. Chun críocha alt 39 agus an Sceidil seo—

(a) forléireofar tagairtí d'úinéireacht mar thagairtí d'úinéireacht thairbhiúil, agus forléireofar tagairtí do fháil dá réir sin,

(b) tá leis an bhfocal “gnáth-scairchaipiteal” an bhrí a shanntar dó le halt 226 (2) (b) den Acht Cánach Ioncaim, 1967 ,

(c) measfar cuideachta a bheith ina fochuideachta 75 faoin gcéad de chuideachta eile má bhíonn agus fad a bheidh cion nach 1ú ná 75 faoin gcéad dá gnáth-scairchaipiteal ar úinéireacht ag an gcuideachta eile sin, cibé acu go díreach nó trí chuideachta nó cuideachtaí eile, nó i bpáirt go díreach agus i bpáirt trí chuideachta nó cuideachtaí eile,

(d) déanfar méid gnáth-scairchaipiteal cuideachta amháin atá ar úinéireacht ag dara cuideachta trí chuideachta nó cuideachtaí eile, nó i bpáirt go díreach agus i bpáirt trí chuideachta nó cuideachtaí eile, a chinneadh de réir forálacha Chuid II den Sceideal seo,

(e) folaíonn “scair” “stoc”.

An tráth a athraíonn úinéireacht

7. I gcás gur de bhun conradh díola nó rogha nó conradh eile a fuarthas seilbh ar aon ghnáth-scairchaipiteal nó aon mhaoin nó cearta a cuireadh san áireamh chun a chinneadh gur tharla athrú ar úinéireacht cuideachta, nó i gcás gur duine a raibh conradh den sórt sin aige a fuair an tseilbh sin agus gur ar an 16ú lá de Bhealtaine, 1973, nó dá éis a rinneadh an conradh, déanfar an tráth a tharla an t-athrú úinéireachta a chinneadh amhail is dá mba go bhfuarthas an tseilbh sin nuair a rinneadh an conradh leis an sealbhóir nó nuair a sannadh a shochar dó sa chaoi, i gcás duine a d'fheidhmigh rogha chun scaireanna a cheannach, go measfar gur cheannaigh an duine sin na scaireanna nuair a fuair sé an rogha.

An t-am atá ceadaithe chun measúnachtaí a dhéanamh

8. Má bhraitheann oibriú alt 39 ar imthosca nó ar theagmhais tráth éigin tar éis athrú ar úinéireacht, ach tráth nach déanaí ná trí bliana dá éis, ní bheidh measúnacht chun éifeacht a thabhairt d'fhorálacha an ailt sin 39 as tráth má dhéantar í—

(a) i gcás inar measúnacht i leith cánach ioncaim í, laistigh de dheich mbliana ó dheireadh na bliana measúnachta ina raibh an tráth sin nó an tráth is deireanaí de na tráthanna sin, nó

(b) i gcás inar measúnacht i leith cánach brabús corparáide í, laistigh de dheich mbliana ó dheireadh na tréimhse cuntasaíochta ina raibh an tráth sin nó an tráth is deireanaí de na tráthanna sin.

9. Ní foláir d'aon duine a mbeidh aon scaireanna, nó urrúis de chuid cuideachta cláraithe ina ainm, má iarrtar sin air trí fhógra i scríbhinn ó chigire chun críocha alt 39, a rá an eisean úinéir tairbhiúil na scaireanna nó na n-urrús sin nó aon choda díobh nó nach é, agus murab eisean úinéir tairbhiúil na scaireanna nó na n-urrús sin nó aon choda díobh, tabharfaidh sé ainm agus seoladh an duine nó na ndaoine ar thar a cheann nó thar a gceann atá na scaireanna nó na hurrúis sin cláraithe ina ainm.

10. Leasaítear leis seo Sceideal 15 a ghabhann leis an Acht Cánach Ioncaim, 1967 , trí “An tAcht Airgeadais, 1973 , an Cúigiú Sceideal, mír 9” a chur isteach i gcolún 2 de.

CUID II

Forálacha chun an Méid Caipitil atá ar teachtadh i gCuideachta trí Chuideachtaí eile a Chinneadh

1. Más rud é, i gcás uimhir cuideachtaí, go bhfuil an chéad chuideachta ina húinéir díreach ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid an dara cuideachta agus go bhfuil an dara cuideachta ina húinéir díreach ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid an tríú cuideachta, ansin, chun críocha an Sceidil seo, measfar go bhfuil an chéad chuideachta ina húinéir ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid an tríú cuideachta tríd an dara cuideachta, agus má tá an tríú cuideachta ina húinéir díreach ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid ceathrú cuideachta, measfar go bhfuil an chéad chuideachta ina húinéir ar ghnáthscairchaipiteal de chuid an ceathrú cuideachta tríd an dara cuideachta agus an tríú cuideachta, agus measfar go bhfuil an dara cuideachta ina húinéir ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid an ceathrú cuideachta tríd an tríú cuideachta, agus mar sin de.

2. Sa Chuid seo—

(a) tugtar sraith ar aon uimhir cuideachtaí a bhfuil an chéad chuideachta ina húinéir díreach ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid na chéad chuideachta eile agus a bhfuil an chéad chuideachta eile sin ina húinéir díreach ar ghnáthscairschaipiteal de chuid an dara cuideachta eile agus mar sin de, agus freisin, i gcás níos mó ná trí chuideachta a bheith ann, ar aon trí chuideachta nó níos mó díobh;

(b) in aon sraith—

(i) tugtar an chéad úinéir ar an gcuideachta sin atá ina húinéir ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid cuideachta eile tríd an gcuideachta nó na cuideachtaí eile sa tsraith;

(ii) tugtar an chuideachta úinéirithe dheiridh ar an gcuideachta eile sin a bhfuil a gnáth-scairchaipiteal ar úinéireacht amhlaidh;

(iii) idirghabhálaí a thugtar ar an gcuideachta eile sa tsraith mura bhfuil ann ach cuideachta amháin eile, agus slabhra idirghabhálaithe a thugtar ar na cuideachtaí eile má bhíonn níos mó ná cuideachta amháin eile ann;

(c) tugtar úinéir ar chuideachta i sraith atá ina húinéir díreach ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid cuideachta eile sa tsraith;

(d) deirtear go bhfuil gaol díreach idir aon dá chuideachta i sraith más go díreach agus nach trí cheann amháin nó níos mó de na cuideachtaí eile sa tsraith is úinéir cuideachta díobh ar ghnáth-scairchaipiteal de chuid na cuideachta eile.

3. Má tá gach úinéir i sraith ina úinéir ar iomlán ghnáthscairchaipiteal na cuideachta a bhfuil gaol díreach aige léi, measfar go bhfuil an chéad úinéir ina úinéir tríd an idirghabhálaí nó tríd an slabhra idirghabhálaithe ar iomlán ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta úinéirithe deiridh.

4. Má tá ceann de na húinéirí i sraith ina úinéir ar chodán de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta a bhfuil gaol díreach aige léi, agus go bhfuil gach úinéir eile sa tsraith ina úinéir ar iomlán ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta a bhfuil gaol díreach aige léi, measfar go bhfuil an chéad úinéir ina úinéir ar an gcodán sin de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta úinéirithe deiridh tríd an idirghabhálaí nó tríd an slabhra idirghabhálaithe.

5. I gcás—

(a) gach úinéir de dhá úinéir nó níos mó i sraith a bheith ina úinéir ar chodán de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta a bhfuil gaol díreach aige léi, agus gach úinéir eile sa tsraith a bheith ina úinéir ar iomlán ghnáth-schairchaipitil na cuideachta sin, nó

(b) gach úinéir i sraith a bheith ina úinéir ar chodán de ghnáthscairchaipiteal na cuideachta a bhfuil gaol díreach aige léi;

measfar an chéad úinéir a bheith ina úinéir tríd an idirghabhálaí nó tríd an slabhra idirghabhálaithe ar cibé codán de ghnáthscairchaipiteal na cuideachta úinéirithe deiridh is toradh ar iolrú na gcodán sin.

6. I gcás an chéad úinéir in aon sraith a bheith ina úinéir ar chodán de ghnáth-scairchaipiteal an chomhlachta chorpraithe úinéirithe dheiridh sa tsraith sin tríd an idirghabhálaí nó tríd an slabhra idirghabhálaithe sa tsraith sin, agus é a bheith ina úinéir freisin ar chodán nó ar chodáin eile de ghnáth-scairchaipiteal an chomhlachta chorpraithe úinéirithe dheiridh cibé acu—

(a) go díreach, nó

(b) trí idirghabhálaí nó idirghabhálaithe nach comhalta nó comhaltaí den tsraith sin, nó

(c) trí shlabhra nó slabhraí idirghabhálaithe nach comhalta nó comhaltaí den tsraith sin ceann amháin díobh ná cuid díobh ná iad go léir, nó

(d) i gcás níos mó ná trí chuideachta a bheith sa tsraith, trí idirghabhálaí nó idirghabhálaithe is comhalta nó is comhaltaí den tsraith, nó trí shlabhra nó slabhraí idirghabhálaithe arb éard é nó iad cuid de na cuideachtaí atá sa slabhra idirghabhálaithe sa tsraith ach ní iad go léir,

ansin, d'fhonn a fháil amach cad é an méid de ghnáth-scairchaipiteal na cuideachta úinéirithe deiridh ar arb úinéir an chéad úinéir, comhshuimeofar na codáin sin go léir agus measfar gurb é an chéad úinéir úinéir suim na gcodán sin.